Korte beschrijvingen van de use cases, ontwikkeld in samenwerking met software-ontwikkelaars Semmtech, SysUnite en Building Bits:

B&U use case

Doel van deze use case is om te demonstreren hoe de CB-NL in de toekomst kan werken, zodra mappings met onder andere classificaties van STABU Bouwbreed en IFC zijn gerealiseerd. Deze mappings staan hoog op het verlanglijstje! Betrokken organisaties zijn Royal HaskoningDHV, STABU en mogelijk ook het RVB. Vanuit het CB-NL-team is Dik Spekkink de trekker.

Insteek: Royal HaskoningDHV stelt een vraagspecificatie op voor een kantoorgebouw. Het bureau raadpleegt online de CB-NL voor het gebruik van de juiste terminologie én om toegang te krijgen tot de (toekomstige) eisenbibliotheken van RVB en STABU Bouwbreed. De ontwerper van Royal HaskoningDHV gebruikt een 3D-modelleringspakket. Via de CB-NL kan hij een ander deel van STABU Bouwbreed raadplegen (nl. de bouw- en installatiesystemen) om technische oplossingen te bekijken en om te bepalen welke objectkenmerken hij moet benoemen in het 3D-model.

Als Royal HaskoningDHV het ontwerp wil toetsen aan de vraagspecificatie, maakt hij een IFC-export van het 3D-model. Omdat IFC ook is ‘gemapt’ aan CB-NL, wordt er een relatie gelegd tussen de ruimten/functies die in de vraagspecificatie staan en de ruimten/objecten van het ontwerp. Hierdoor is automatisering mogelijk van een flink deel van het toetsingsproces.
Voor deze use case worden kleine delen van IFC en STABU Bouwbreed alvast gemapt met de CB-NL, als voorproefje op de uitgebreidere mappings die later dit jaar zijn voorzien.


Geo use case
Bij deze use case zijn betrokken Geonovum en ARCADIS. Vanuit het CB-NL-team is Marcel Reuvers de trekker.


In deze use case is IMGeo via de CB-NL gemapt aan de NEN 2767-4. De CB-NL is het koppelmechanisme tussen beide standaarden. De inspecteur ‘buiten’ kan in deze use case werken met een app die is gebaseerd op CB-NL: deze app wordt momenteel gebouwd door software-ontwikkelaar Semmtech. Via de app worden lichtmasten en verkeersregelinstallaties, die in IMGeo staan gedefinieerd, direct gekoppeld met NEN 2767-4. Bestaande kennisbronnen worden zo gebundeld door de CB-NL, die de benodigde vertaalslagen maakt tussen beide standaarden. 

Arcadis/CROW use case

Ingenieursbureau Arcadis stelt specificaties van bouwwerken en infrastructuur op voor publieke opdrachtgevers zoals Rijkswaterstaat, provincies en gemeenten. Daarbij worden decomposities van systemen en eisen opgesteld conform de principes van Systems Engineering. Goede specificaties moeten makkelijk te vinden zijn, kunnen worden hergebruikt in projecten en direct bruikbaar zijn in eigen software.

Arcadis gebruikt daarom bibliotheken vol met herbruikbare kennis. Bibliotheken kunnen door het ingenieursbureau zelf zijn ontwikkeld of door andere partijen. In dit geval wil het projectteam gebruik kunnen maken van een bibliotheek vol eisen van kennisinstelling CROW.

Omdat de bibliotheken zijn vastgelegd in Open Standaarden RDF/OWL kunnen ze met elkaar verbonden worden. De bibliotheken van Arcadis en CROW zijn verbonden met de Nederlandse Conceptenbibliotheek, CB-NL. En via CB-NL weet software de verschillende objecten en eisen te vinden.

Dat maakt dat de software slim kan helpen. Alleen die eisen van CROW die relevant zijn voor bijvoorbeeld een weg, worden aangeboden aan de gebruiker. 

GWW use case
Bij deze use case zijn betrokken Rijkswaterstaat en een opdrachtnemer. Vanuit het CB-NL-team is Benno Koehorst de trekker.


Rijkswaterstaat werkt met de inmiddels bekende RWS Object Type Library, terwijl een opdrachtnemer vaak met eigen objecttypen werkt. Hoe kunnen zij informatie over een bouwwerk delen zonder dubbel werk te doen? In deze use case wordt een eigen objectenbibliotheek van een opdrachtnemer verbonden met CB-NL. Ook de RWS-Object Type Library wordt deels gemapt op de CB-NL. Zo gaan via de CB-NL de marktpartij en Rijkswaterstaat dezelfde taal ‘spreken’.

Door eenmalig de bibliotheken met elkaar te verbinden, kunnen beide partijen met elkaars gegevens werken. En door gebruik van open standaarden (bijv. COINS) is de overdracht van informatie te automatiseren.

ETIM use case
Het gaat bij deze usecase om het algemeen demonstreren van een vertaalslag van een functioneel ontwerp van een installatie naar de keuze van concrete producten, met CB-NL in de rol van verbindende bibliotheek.

De usecase beschrijft het projecteren van een concrete afsluiter in een project, en hoe vanuit twee verschillende contexten, nl. installaties (ETIM) en riolering (RioNed), een keuze kan worden gemaakt voor een bepaald type afsluiter. Dit op basis van gewenste kenmerken en kenmerkwaarden zoals gedefinieerd in ETIM en RioNed.

Door het aanbieden aan de ontwerper van het object met gedefinieerde kenmerken kan de ontwerper onderbouwd het juiste type afsluiter kiezen. Ook kan deze werkwijze ervoor zorgen dat er geen zaken worden vergeten bij het specificeren van het ontwerp van de afsluiter: hij wordt immers geconfronteerd met alle voorkomende kenmerken en kenmerkwaarden. Dit is enerzijds een toets aan de eisen van de opdrachtgever maar maakt anderzijds validatie mogelijk, gelet op het doel en de context van de installatie.

Verder wordt een relatie gelegd met de NEN 2767-4 om de gebreken, die bij de toepassing van een object (in dit geval een afsluiter) in een bepaald domein voorkomen, te kunnen selecteren en hierop te anticiperen in zijn ontwerp. Dit is nodig voor het beheer en onderhoud van het gekozen object gedurende de gehele levenscyclus.

Via de koppeling met de productencatalogus van 2BA, kan vervolgens het juiste product worden gekozen bij een leverancier op basis van de ETIM identificatie codes van het object en zijn kenmerken respectievelijk kenmerkwaarden.

Het gaat dus samenvattend om het detailleren van een globaal ontwerp naar de juiste keuze van producten op basis van kenmerken, toepassingsdomein en de relatie naar het beheer en onderhoud van dat product op basis van voorkomende gebreken.


ProRail use case
Bij deze use case zijn betrokken ProRail en Movares.

Deze use case gaat uit van de praktijk van bijvoorbeeld een projectmanager, die inzicht wil in de bestaande situatie in zijn projectgebied. Door objecten in de RWS en ProRail GIS omgeving te typeren als CB-NL-concept, kunnen gelijksoortige objecten uit verschillende datasets op één kaart worden getoond.

Vervolgens wil de projectmanager meer weten van het type 'hek' van ProRail. De taxonomie van 'hek' uit de OTL Spoor wordt weergegeven, waarna specifieker kan worden gezocht op een bepaald subtype van 'hek'. Dankzij CB-NL kan ook informatie over 'hek' uit andere domeinen worden gevonden, denk aan NEN.

Andere invalshoek: een ontwerper wil een sein realiseren in het projectgebied. Ook CAD-data wordt getypeerd als OTL Spoor-object. Dit object kan vervolgens worden geplaatst in het projectgebied. De samenhang met andere objecten van andere eigenaren wordt ook getoond.

Dataoverdracht use case
Doel van deze use case is om te demonstreren hoe de CB-NL in de toekomst kan werken ten behoeve van dataoverdracht bij projecten. Daarbij kan Rijkswaterstaat de RWS-Object Type Library (OTL) gebruiken en VolkerWessel kan met een eigen bibliotheek werken.

Via CB-NL wordt de data van VolkerWessels conform COINS en volgens RWS-OTL aangeleverd. Betrokken organisaties zijn VokerWessels en Semmtech. Insteek: VolkerWessels heeft een contract met daarin een Informatie Levering Specificatie (ILS) waar beschreven staat hoe data over ‘as built’ assets moet worden aangeleverd aan Rijkswaterstaat. Wanneer VolkerWessels een eigen bibliotheek heeft gebaseerd op CB-NL en ook de RWS-OTL verbonden is met CB-NL kunnen beide partijen informatie over assets uitwisselen in hun eigen taal.

Allereerst wordt door gebruik van Open Standaarden voorkomen dat er een volledige bibliotheek fysiek wordt overgedragen. Het opnemen van een bibliotheek van enige omvang in eigen software is geen sinecure en een hoge belasting voor projecten. Daarnaast is het maken van bibliotheken een eenmalige oefening die keer op keer kan worden ingezet op projecten.

Zo wordt voorkomen dat er per project allerhande mappings gemaakt moeten worden. Tot slot is het vertalen van de ‘taal’ van VolkerWessels naar de ‘taal’ van Rijkswaterstaat eenvoudig te automatiseren omdat de feitelijk vertaling al in de bibliotheken is beschreven.

Voor deze use case is een voorbeeld gemaakt van een bibliotheek van VolkerWessels op basis van CB-NL. De RWS-OTL is omgezet in dezelfde Open Standaarden als CB-NL (RDF/OWL) en verbonden met CB-NL. En er wordt gebruik gemaakt van COINS om data uit te wisselen tussen partijen en te openen in software van RWS.

Productcatalogi use case
Doel van deze use case is om te demonstreren hoe de CB-NL in de toekomst kan werken om standaarden (i.c. ETIM) en productcatalogi te ontsluiten in tools op projecten. CB-NL fungeert daarbij als een kapstok voor andere bilbliotheken. Betrokken organisaties zijn BESIX en Semmtech.

Insteek: BESIX werkt volgens Systems Engineering op projecten. Dat betekent dat een ontwerp stapsgewijs van groot naar klein en van grof naar fijn gedefinieerd wordt. Ontwerpkeuzes worden gemaakt van principeoplossingen tot op ‘off-the-shelf’ producten. En ‘off-the-shelf’ producten zijn doorgaans gedetailleerd gespecificeerd in catalogi van leveranciers. Het kan voor ontwerpers praktisch zijn om bepaalde informatie, over in te kopen producten, in een SE-tool te presenteren.

Denk aan informatie over afmetingen of kosten. En producten moeten goed vindbaar zijn op basis van eerder gemaakte keuzes in het ontwerp. Voor producenten kan het aantrekkelijk zijn om hun producten aan te bieden in een bruikbare vorm via Internet. Voor hen is de Open Standaard een vereiste om niet vast te zitten aan specifieke software van catalogi-leveranciers met een eigen format, zodat de catalogi ook bruikbaar zijn in software van potentiële klanten.

Voor deze use case wordt een SE-tool (Relatics) van BESIX ingezet met een voorbeeld van een installatie. En een stukje uit de productcatalogus van SIEMENS is omgezet in Open Standaarden en verbonden met ETIM. ETIM is vervolgens verbonden met CB-NL.

 
rc_icon_oranje Video
rc_icon_lichtblauw Meest gedownload